Сыныбымда мынадай жағдай болды Еңбек жолымды алғаш бастаған жылдары «Тыныш отырыңдар!», «Неге түсінбейсіңдер?» деген сөздерді жиі айтатынмын. Уақыт өте келе әр баланың қабылдауы, мінезі мен қабілеті әртүрлі екенін түсіндім. Қазір «Сенің қолыңнан келеді!», «Тағы бір рет бірге жасап көрейік!», «Мен саған сенемін!» деп айтуға тырысамын. Себебі балаға қатал сөзден гөрі қолдау мен сенім көбірек әсер ететінін тәжірибем көрсетті.

Сыныбымда мынадай жағдай болды Сабағымда оқушыларға "өзім жасап көрсем бола ма?" дегізетін ең күшті сәт - ол өзі жасаған нәрсенің жұмыс істегенін көрген сәт.

Мысалы: информатика сабағында Teachable Machine - де өз қолыммен үйреткен модельді көрсеткенде, балалар алғашында жай қарап отырды. Ал "қолыңды көтерсең компьютер сені таниды" өзіме сынатып көргенде, бәрі бірден: "Апай, мен де байқап көрейінші!" деді. Сол кезде түсіндім: баланы оятқан күрделі сөз емес, өзі қатысып, өзі байқап көру мүмкіндігі екен. Осыдан кейін оқушылар сұрақ қоюдан қорықпай, қателесуден қорықпай, өздері іздене бастады.

Менің әдісім - дайын жауап бермей, "ал, өзіңбайқап көрші" деп мүмкіндік беру.

Әсіресе ЖИ - мен өз моделін жасап, оның жұмыс істегенін көргенде. Сол сәттеоқушы тыңдаушыдан зерттеушіге айналады.

Ішімде қалған жауабым:

«Балам-ау, мұны өмірде бәрібір қолданбайсың деп ойлауың мүмкін. Бірақ білімнің бәрі бірдей күнделікті қажет бола бермейді. Біз сендерге тек пән үйретіп жатқан жоқпыз, ойлануды, ізденуді, салыстыруды, дұрыс шешім қабылдауды үйретіп жатырмыз. Өмірде кез келген қиындыққа тап болғанда, бүгінгі алған біліміңнің бір бөлшегі саған көмектесуі мүмкін».

Ал оқушыға айтатын жауабым:

«Сен бұл тақырыпты ертең дәл осылай қолданбауың мүмкін. Бірақ бүгін үйренгенің ертеңгі өміріңе қажет дағдыларды қалыптастырады. Білім саған тек баға алу үшін емес, өз ойыңды еркін жеткізуге, ақ пен қараны ажыратуға, дұрыс таңдау жасауға және өмірден өз орныңды табуға көмектеседі. Біз сендерге дайын жауап беруді емес, өз жауаптарыңды табуды үйретеміз».

Өйткені мектептің міндеті – тек білімді оқушы тәрбиелеу емес, өмірге бейім, ойы озық, саналы тұлға қалыптастыру.

Сабағымда оқушылардың қызығушылығын арттыратын өмірмен байланысты практикалық тапсырмалар, логикалық есептер, ойын элементтері және жасанды интеллект құралдарын қолдану олардың «Өзім байқап көрсем бола ма?» деген ынтасын оятады. Оқушыларға өз бетінше шешім іздеуге, түрлі әдістерді сынап көруге және қателесу арқылы үйренуге мүмкіндік беремін. Бұл олардың шығармашылық ойлауын, өзіне деген сенімділігін және математика пәніне қызығушылығын арттырады.

На уроках информатики желание сказать «А можно я сам попробую?» возникает, когда ученики видят результат своей работы и понимают, что могут создать что-то самостоятельно. Например, на уроке программирования в Scratch я показываю, как оживить персонажа, а затем предлагаю: «А теперь попробуйте придумать что-то своё и удивить меня!» Дети с интересом начинают экспериментировать, добавлять движения, звуки и новые команды. Именно возможность проявить фантазию, самостоятельно найти решение и увидеть результат мотивирует их пробовать и учиться с удовольствием.

абағымда оқушыларға «Өзім байқап көрсем бола ма?» дегізетін нәрсе – қызықты тапсырмалар, проблемалық сұрақтар, тәжірибе жасауға мүмкіндік беру және еркін ойлау ортасын қалыптастыру.

Оқушы дайын жауапты алудан гөрі, өз бетінше ізденіп, тәжірибе жасап, қателесіп, қайта түзету арқылы нәтижеге жеткенде оның қызығушылығы артады. Сондықтан сабақта оқушылардың бастамасын қолдап, өздігінен шешім қабылдауына жағдай жасаймын.

Мен үшін ең маңыздысы – оқушының «Мен мұны өзім жасай аламын!» деген сенімін ояту.

Оқу арқылы біз көп нәрсені білеміз, жақсы мен жаманды ажыратамыз, ойлануды үйренеміз. Сондықтан білімді болу үшін оқимыз!

Ата-аналар чаты бір жағынан мұғалім көмекшісі десем де болады. Өйткені балалары туралы ақпаратты жазып отырамын.

Өздігінен ойлануға, зерттеуге, ізденуге және шығармашылық жұмыс істеуге тапсырмалар беру керек.

Бір тақырып бойынша 3 қызықты дерек тауып келу. Шығармашылық тапсырмалар яғни өз қолыңмен кітапша жасау немесе тақырып бойынша сурет салу. Өмірмен байланысты тапсырмалар дүкенге барғанда заттардың бағасын есептеу.Тапсырманы таңдауға мүмкіндік беру.

Ойын түрінде берілген тапсырмалар, өз бетінше шешім қабылдауға мүмкіндік беретін тапсырмалар және топтық жұмыстар.

Тыныштық сақтаймыз деген сөзді жиі қолданатынмын. Қазіргі таңда балаларға еркіндік бере отырып та тапсырманы орындатуға болады.

Өйткені, ерекше білімді қажет ететін оқушыларға мұғалімдердің көмегі керек. Білмейсің деп баланы басып тастауға болмайды.

Барлық мұғалім "жақсы" мұғалім болуға тырысады. Ол өз пәнін жақсы білуге көп жігер салады. Алайда бұл "жақсы" мұғалім болуға жеткілікіз.

Менің жеке ойым - пәндік білімнен бөлек, "жақсы" мұғалім осы 2 негізгі сұрақтың жауабын білу керек:

• *бірінші сұрақ: "*Мен барлық бала дамуға және оқуға қабілетті" деген тұжырымға шынымен сенемін бе? Мен жас маман болып мектепте жұмыс жасауды бастаған кезде, екі мұғалімнің әңгімесіне куә болған едім. Әңгіме бір оқушы туралы болды. Оның қабілеті жоқ, әкесі де сондай болғандығы айтылды. Бала 10 жаста. Мұғалім оның оқи алатынына сенбейді. Ол сенбеген соң, 10 жастағы бала да өзінің оқи алатына сенбейді. 10 жаста ғана, бірақ ол математиканы оқып үйрене алатынан сенімі жоқ (сонда педагогика, психология ғылымдары - адам өзгере алады, дами алады дегені өтірік пе?). Бұл әңгіме маған қатты әсер етті. Егер мұғалім баланың оқи алатынына сенбесе, ол оны оқытуға да тырыспайды, "өзі сондай" - деп қол бір сілтейді. Сондықтан бұл тұжырымға шынайы сену - кез келген баланы дамыта алатындай әдістерді ойлап табуға мұғалімді итермелейтін басты күш деп ойлаймын.

Сіздер қалай ойлайсыздар?

(жалғасы келесі)