7-сыныпта қазақ тілі сабағында оқушылар есімше мен көсемшені шатастырды. «Оқыған оқушы» мен «оқып отырған оқушы» деген сөйлемдердегі айырмашылықты түсінбеді. Ережені жаттаса да, мәтіннен тауып, өздері мысал келтіргенде қателесті. 22 оқушының 15-і есімше мен көсемшені ажырата алмады. Мен не істедім: Ереже жаттатудың орнына «Әрекетті көрсет» әдісін қолдандым.Қимылмен түсіндірдім: Тақтаға екі баған сыздым — «Қандай?» және «Қалай? Не істеп?». «Оқыған кітап» — Қандай кітап? — есімше«Оқып отырған бала» — Не істеп отыр? — көсемше Суретпен жұмыс: Сыныптың суретін көрсетіп, оқушылардан «отырған оқушы», «отырып сөйлеген оқушы» деп сөйлем құрастырдым. Жұптық жұмыс: Бір оқушы қимыл көрсетеді — «кітап оқып отыр», екіншісі сипаттайды — «кітап оқып отырған бала» және «оқыған бала» деп екі нұсқасын жазады. Әр сабақтың соңында 5 минуттық «Тап және дәлелде» — мәтіннен 3 есімше, 3 көсемше тауып, неге олай екенін дәлелдейді. Бұл жұмысты 2 апта бойы әр сабақта қолдандым.Нәтиже: 1 аптадан кейінгі жазба жұмыста есімше мен көсемшені шатастырған оқушы саны 15-тен 4-ке түсті. Оқушылар «Қандай?» және «Не істеп?» сұрақтары арқылы өздері ажырата бастады. Бұрын сабақта үндемей отыратын оқушылар да қимыл көрсетіп, сөйлем құрауға қызыға қатысты.Менің қорытындым: Есімше мен көсемшені ереже жаттатып емес, қимыл, сурет және сұрақ арқылы түсіндіргенде оқушылар тез әрі берік меңгереді екен.